Geboortesteen november: topaas en citrien

November heeft twee geboortestenen, topaas en citrien. Allebei zijn ze warm van kleur, van goudgeel tot oranje. Topaas is de oudste van de twee, citrien kwam erbij in 1952. Hier lees je het verschil, wat de namen betekenen en waar je op let bij dagelijks dragen.

Welke geboortesteen hoort bij november?

Topaas en citrien staan allebei op de Amerikaanse en op de Britse lijst. Alle maanden met hun stenen staan in geboortesteen per maand.

Topaas: meer dan geel

Bij november denk je aan goudgele en oranje topaas. De bekendste is de keizerlijke topaas, oranje met een zweem van roze. Topaas komt ook voor in andere kleuren. De meeste blauwe topaas was eerst kleurloos en kreeg zijn kleur door een behandeling.

De naam komt misschien van het Sanskriet tapas, dat vuur betekent. Anderen zeggen dat hij van het Griekse topazos komt. De oude Grieken dachten dat topaas kracht gaf. Dat is een verhaal, geen werking.

Citrien: de kleur van citroen

Citrien is gele tot oranje kwarts. De naam komt van het Franse citron, citroen. De meeste citrien die je nu koopt, is verhitte amethist. Door de warmte wordt de paarse kwarts geel. Amethist is de geboortesteen van februari.

Waar komen topaas en citrien vandaan?

Over de naam keizerlijke topaas gaan twee verhalen. Volgens het ene hield de Russische tsarenfamilie de mooiste kleuren voor zichzelf. Volgens het andere komt de naam van een bezoek van keizer Pedro II van Brazilië aan de mijnstad Ouro Preto, in 1881.

In Bolivia ligt de Anahí-mijn, waar ook citrien vandaan komt. Een Spaanse veroveraar vond hem in de zeventiende eeuw. Daarna raakte de mijn drie eeuwen uit beeld, tot hij in de jaren zestig opnieuw werd gevonden.

Topaas is hard, maar niet taai

Topaas heeft een hardheid van 8 op de schaal van Mohs, waar diamant 10 is. Toch is topaas niet taai. Bij een stoot kan hij afbrokkelen of barsten, en ook door hitte of een plotselinge temperatuurwissel. Sommige gele en bruine topaas verbleekt bovendien in de zon.

Citrien heeft een hardheid van 7 en is taaier. Die kun je gewoon dagelijks dragen.

Echt of imitatie?

Geel glas en gele zirkonia lijken op topaas en citrien. Verhitte amethist wordt als citrien verkocht. Dat is echte kwarts, alleen behandeld. Vraag bij een steen altijd wat het is en of hij behandeld is.

Schorpioen of Boogschutter?

Wie in november jarig is, is Schorpioen tot ongeveer 21 november, en Boogschutter vanaf ongeveer 22 november. De geboortesteen volgt de maand, dus allebei topaas of citrien. Een Schorpioen uit oktober heeft opaal of toermalijn, zie geboortesteen oktober. Stenen per sterrenbeeld zijn een aparte lijst, en die verschilt per bron.

Uitgerekend in november?

Je baby is op tijd als hij tussen 37 en 42 weken komt. Ben je eind november uitgerekend, dan kan het december worden, met turkoois, tanzaniet of zirkoon, zie geboortesteen december. Kies je de steen al tijdens je zwangerschap? Dan staat hij voor de maand waarin je je baby verwachtte.

Een sieraad met topaas of citrien na de geboorte is ook een mooi baargoud.

November combineren met andere maanden

• Citrien en amethist: geel en paars, en allebei kwarts.
• Topaas en saffier: goudoranje en diepblauw, een sterk contrast.
• Citrien en granaat: warm geel en donkerrood, als herfstbladeren.

Houd het metaal gelijk, want bij goudgele stenen staat goudkleurig metaal vaak warm.

Onderhoud

Topaas maak je schoon met een warm sopje en een zacht borsteltje. Geen stoom en geen ultrasoon bad. Citrien kan meestal wel in een ultrasoon bad, maar stoom is riskant: door de hitte kan de steen barsten.

Veelgestelde vragen

Wat is de geboortesteen van november?

Topaas en citrien, allebei goudgeel tot oranje.

Wat betekent de geboortesteen van november?

De namen zeggen het al: topaas komt misschien van vuur, citrien van citroen. Ze staan voor warme, zonnige kleuren. De betekenis is een traditie, geen werking.

Is blauwe topaas ook een geboortesteen van november?

Op de lijsten staat topaas zonder kleur. Bij november denken de meeste mensen wel aan goudgeel of oranje.

Iets voor nu, tijdens je zwangerschap

Ben je in november uitgerekend? Een bola is een zwangerschapsketting met een zacht belletje, die laag op je buik hangt. Na de geboorte bewaar je hem als herinnering aan deze herfst. Stel ketting samen.

Bron: GIA, November birthstones (Gemological Institute of America), geraadpleegd op 12 november 2026.